Musisz zmienić pracę, ale czujesz niepokój na samą myśl o nowym otoczeniu? Zrezygnowałaś z kursu na prawo jazdy, bo wydaje Ci się, że nie zdasz egzaminu? Taki lęki dotyczy wielu osób, ale nie każdy jednakowo na nie reaguje. Przeczytaj i dowiedz się, jak oswoić strach przed zmianami i na przekór własnym obawom nauczyć się podejmowania życiowych decyzji[i].
Poznaj różnicę między lękiem, a strachem
Choć pojęć tych używamy zamiennie, to psychologowie odróżniają lęk od strachu. Strach pojawia się przed konkretną sytuacją, na przykład przed egzaminem, przy zetknięciu z groźnym zwierzęciem, przed spotkaniem biznesowym czy w sytuacji kolizji na drodze. Organizm człowieka wytwarza wtedy kortyzol i adrenalinę, które mobilizują do działania, dodają energii, a nawet uśmierzają ból fizyczny. Objawy strachu to kołatanie serca, ucisk w gardle, drżenie dłoni i głosu czy nad potliwość ciała. Z kolei lęk dotyczy bliżej nieokreślonych zmian życiowych, które mogą być dla nas korzystne, a mogą w ogóle się nie pojawić. Może to być lęk np. przed chorobą, zmianą pracy, powrotem do pracy zawodowej po długiej przerwie, stworzeniem trwałego związku czy przeprowadzką. Przy czym niektóre z wymienionych sytuacji są od nas niezależne, a inne są rezultatem naszych decyzji. Lęk to emocja ciągła lub nawracająca, powtarzająca się, a objawia się częstym uczuciem niepokoju, problemami ze snem, nerwowością i obniżeniem nastroju. Długotrwały lęk prowadzi do różnego rodzaju nerwic, powoduje dolegliwości somatyczne i paraliżuje przed podjęciem decyzji. Wówczas jedynym ratunkiem może być leczenie farmakologiczne i psychoterapia.
Czy to normalne, że obawiasz się zmian?
Obawa przed zmianami jest czymś normalnym, zwłaszcza u wrażliwych introwertyków. Jeśli należysz do osób, które reagują lękiem na nowe sytuacje, to uświadom sobie, że zmiany są nieuniknione. Boisz się zmienić pracę? Wydaje Ci się, że nie znajdziesz lepszej, albo że w innej firmie będzie Ci jeszcze trudniej? A co zrobisz, jeśli zakład pracy upadnie i zostaniesz zwolniona? Wówczas poziom Twojego stresu i żalu zapewne będzie jeszcze wyższy, dlatego lepiej, abyś sama wcześniej na spokojnie przygotowała się do takiej zmiany i znalazła nowe miejsce pracy, dopasowane do swoich oczekiwań i kwalifikacji.
Jak pokonać strach przed nieznanym?
Poznaj kilka sprawdzonych sposobów, które pomogą Ci oswoić lęk przed zmianami:
- podnieś swoje kwalifikacje zawodowe i monitoruj rynek pracy, dzięki temu przygotujesz się do zmiany zatrudnienia;
- strach przed porażką miłosną opanujesz, rozmawiając szczerze z partnerem o swoich oczekiwania i obawach co do stałego związku;
- znajdź swój sposób na relaks i wyciszenie destrukcyjnych emocji, może to być pasja, aktywność sportowa lub domowe zwierzątko;
- uświadom sobie, że dzięki zmianom będzie Ci pod wieloma względami lżej;
- oddana rodzina i sprawdzeni przyjaciele pomogą Ci w pokonać problemy, dlatego otaczaj się życzliwymi ludźmi i rozmawiaj z nimi o swoich lękach.
Każdy z nas ma tylko jedno życie i nie warto rezygnować z różnych szans z powodu strachu przed nieznanym. Zmieniając pracę, otoczenie, wchodząc w nowy związek – zbierasz nowe doświadczenia, które pomogą Ci poprawić komfort bytu, ale też uodpornić się psychicznie na kolejne wyzwania, a także uwierzyć w swój potencjał i wzmocnić samoocenę.
[i] Opracowano na podstawie:
dr A. Rawa-Kochanowska: Po prostu o emocjach. Jak radzić sobie z nimi w życiu osobistym i zawodowym.
Wyd. Helion SA, Gliwice, 2020; Susan Jeffers: Mimo lęku. Wyd. GW Foksal, Warszawa 2015.